top of page

Reflekse - Die Geheime Sleutel Tot Die Ontsluiting Van 'n Kind Se Volle Potensiaal?

(Vir die Engelse weergawe, kliek hier)



Het jy geweet dat die heel eerste bewegings van 'n baba refleksief is?  Maar wat presies is 'n refleks? Reflekse is senuwee-reaksies of reaksies wat outomaties plaasvind sonder dat jy bewustelik daaroor dink.


Byvoorbeeld, jy sal jou hand vinnig terugtrek as jy per ongeluk aan 'n warm plaat of pot raak. Dit is 'n outomatiese reaksie om jou hand teen die skade te beskerm. Jy dink nie daaraan nie. Dit gebeur net natuurlik.  Dieselfde gebeur wanneer jy op iets skerp trap. Jy sal hierdie reflekse aanhou wil laat werk!


Werking van 'n refleks


So, hoe presies werk 'n refleks? Ons weet almal dat ons liggame toegerus is met sintuie. Kom ons kyk na jou hand. Daar is senuwee-eindpunte op die vel van jou hand wat sensoriese stimuli optel. Hierdie senuwee-eindpunte word sensoriese of afferente neurone genoem. Dit neem die sensoriese stimuli na die brein of ruggraat, afhangende van die refleks self.


Die brein sê dan "hallo, wat is dit?" en interpreteer vinnig die stimuli. Direk daarna stuur die brein 'n boodskap terug na die spiere in die hand via motorneurone of efferente neurone. Dit veroorsaak dat die spiere in jou hand of arm reageer. Hierdie proses van stimuli wat na die brein en ruggraat gedra word, en dan al die pad terugkom, word 'n refleksboog genoem.


Die boodskappe van sekere reflekse het 'n korter 'pad' wat dit beweeg, om gevolglik die brein uit te skakel.  Hulle hoef net na die ruggraat te reis en dan al die pad terug na die spiere.  Dit maak voorsiening vir ‘n vinniger reaksietyd.


'n Voorbeeld is die onttrekkingsrefleks wat help om die liggaam teen skadelike stimuli te beskerm.  Noudat jy weet wat 'n refleks is en hoe dit werk, watter rol speel reflekse in die breinontwikkeling van 'n kind?


Reflekse en breinontwikkeling


Om te verstaan ​​hoe reflekse die brein vorm, moet ons kyk na die eerste noemenswaardige refleks in die baarmoeder wat die onttrekkingsrefleks genoem word.  Dit kan waargeneem word ongeveer vyf weke nadat 'n mamma swanger word.  Jy kan hierdie refleks in aksie sien wanneer die embrio ‘n aanraking op sy bolip kry. Hy sal dan dadelik onttrek van die stimuli of aanraking. 


'n Paar dae later het die sensitiwiteit van daardie area ook na ander dele van die embrio se liggaam versprei.  Eerstens versprei dit na die palms van sy hande, dan na sy voetsole en uiteindelik reageer sy hele liggaam op aanraking.  Op hierdie stadium behels die onttrekkingsrefleks 'n volle liggaamsreaksie.


Dit is interessant dat hierdie spesifieke refleks op 9 weke in utero verdwyn, en 'n ander tipe refleks begin verskyn.  Hoe gebeur dit dat reflekse verdwyn en nuwes verskyn? Dit het alles te doen met 'n kind se breinontwikkeling! 


Soos die brein van onder na bo ontwikkel, a.g.v herhaling en konstante terugvoer wat dit via die reflekse ontvang, begin breinbane dikker en sterker word. Om die paadjies te beskerm, isoleer die brein hulle met vet, amper soos die wit ‘insulation tape’ om los elektriese drade.


Hierdie proses word miëlinering genoem. Dit help ook dat boodskappe vinniger reis en op sy beurt lei dit tot 'n vinniger reaksie.  Boodskappe wat langs hierdie geïsoleerde paadjies beweeg, kan tot 'n spoed van 125m per sekonde beweeg.  Dit is so vinnig soos sommige van die Formula 1-renmotors!



Nou, soos die brein die verskillende paadjies 'isoleer', verskyn nuwe reflekse en 'oues' gaan rus of 'integreer'.  Soos jy meer van die verskillende reflekse leer asook hul tydlyne, sal dit basies vir jou 'n klein venstertjie gee waardeur jy kan 'loer' om te sien hoe 'n kind se brein besig is om te ontwikkel.   Is dit nie net wonderlik nie! Reflekse kan dus help om die integriteit of ontwikkeling van die sentrale senuwee stelsel en brein te assesseer!


Onthou dat reflekse in 'n baba natuurlik gebeur, dit kan nie aangeleer word nie. Hulle volg ook 'n voorspelbare volgorde van ontwikkeling en dit dien as aanwysers van hoe die brein ontwikkel. Neem kennis, reflekse kan in mekaar ontwikkel of dit kan parallel of 'langs' mekaar ontwikkel.


Let ook op dat die brein op 'n 'Gebruik-dit-of-los-dit'-beginsel werk. As die brein nie sekere paaie gebruik nie, sal dit verdwyn. Dink aan 'n voetpad. Hoe meer jy daarop loop, hoe meer sigbaar word dit.  As jy nie daarop stap nie, sal die natuur oorneem en die voetpad sal weer verdwyn. 


Wat is die funksies van reflekse?


Primitiewe reflekse en hul funksie


Reflekse vestig spesifieke liggaamsfunksies wat nodig is om die fetus te help om buite die baarmoeder te oorleef. Dit sluit in om 'n baba te help om asem te haal nadat hy gebore is of om die kleinding te help om buite die baarmoeder te voed. 


In vergelyking met reflekse in die baarmoeder, help primitiewe reflekse 'n baba verder om te beweeg en spesifieke spiere van verskeie liggaamsdele te ontwikkel, totdat hy leer om dit self te doen.


Het jy al ooit gewonder hoe dit werk dat babas weet wanneer hulle moet draai en lê met hul kop na onder voordat hul geboorte nader kom?   Saam met die vestibulêre sisteem in die oor, of die balans sisteem in basiese terme, help hierdie reflekse die fetus om die korrekte posisies in die baarmoeder in te neem. Dit is nog 'n funksie van primitiewe reflekse! Dit help ook die fetus om te draai en deur die geboortekanaal te beweeg tydens 'n vaginale geboorte.


Byvoorbeeld, die twee Spinale Reflekse, die Spinale Pereze en die Spinale Galant, word gestimuleer of geaktiveer deur aanraking aan die baba se rug. Tydens die geboorteproses help hierdie reflekse die baba om tydens kontraksies in die geboortekanaal af te wikkel. Dit maak ook die baba se blaas leeg om van enige afvalstowwe ontslae te raak.

 

Dit help ook met die geboorte proses en dit bevorder die normale funksionering van die baba se blaas en derm. Die ATNR is nog 'n refleks waaroor jy later in die kursus sal leer. Hierdie refleks help ook die baba in die geboorte proses.


Nog 'n funksie van hierdie reflekse is dat dit help om inligting van die sensoriese sisteme soos ons oë, ore en vel in te samel.  Dit help ook om 'n sterk skakel tussen die sensoriese sisteme, die brein en die spiere te bedraad en te vestig. Om dit te laat gebeur, moet die refleksiewe bewegings egter baie keer oor en oor herhaal word.


Posturale reflekse en hul funksie


Die posturale reflekse ontwikkel geleidelik bo-op die primitiewe reflekse en kan tot 3½ jaar neem om ten volle te ontwikkel.  Dit is omdat dit die brein moet her-bedraad elke keer as die baba of kind in 'n nuwe postuur posisie is. Byvoorbeeld, om van 'n 4-punt-knielposisie na 'n staande posisie te gaan. 


Met elke nuwe liggaamsposisie trek swaartekrag af en beïnvloed dit die vestibulêre sisteem. Hierdie reflekse moet voortdurend leer hoe om die verskillende nuwe bewegingspatrone van die kind te akkommodeer. Die hoof funksie is dus om ons liggame te help om onbewustelik teen swaartekrag te werk.


Dit help ook om ons liggame in lyn te hou, om ekwilibrium of balans te handhaaf, en om uiteindelik beserings te voorkom.  Dink daaraan om op 'n grasperk te loop en per ongeluk in 'n gat te trap. Jou liggaam sal outomaties reageer om homself regop te probeer hou.


Die primitiewe reflekse moet gaan slaap, terwyl hierdie posturale reflekse lewenslank wakker bly en nooit tot rus kom nie. Dit is belangrik vir lewenslange balans en verduidelik hoekom baie lomp mense balansprobleme het.


Rooi vlae


Dit is 'n rooi vlag as enige van die volgende kondisies bestaan:


1.     'n Primitiewe refleks verskyn nie gedurende die 1ste lewensjaar nie. 

2.  'n Primitiewe refleks verskyn MAAR verdwyn nie voor 1 jaar nie.                         

3.     Posturale reflekse verskyn nie teen die einde van 1ste jaar nie.

4.     Posturale reflekse hou nie lewenslank nie.

5.     'n Refleks is te sterk of te swak.

6.     'n Refleks is assimmetries wanneer dit simmetries behoort te wees.

7.     Die een kant van die reflekspatroon is swak terwyl die ander kant van die patroon sterk is.



Implikasies



Soos u nou weet, het primitiewe reflekse baie spesifieke funksies om te vervul terwyl dit help om die brein te bedraad.  Maar dit is slegs ouderdomsgepas vanaf 5 tot 7 weke in utero tot 12 maande na geboorte. Uiteindelik sal dit moet gaan rus of 'geïntegreerd' raak anders gaan dit inmeng met 'n kind se ontwikkeling. 


As primitiewe reflekse nie tydens geboorte gestimuleer of geaktiveer word nie, kan dit later 'n invloed he op potjiebeheer en selfs lei tot swak aandagspan of hiperaktiwiteit. Dit is alles volgens die jongste navorsing. 


Die volgende tipes geboortes mag dalk glad nie die reflekse aktiveer nie:


  • 'n Brug-geboorte

  • 'n Vinnige laaste-stadium geboorte

  • 'n Ondersteunde geboorte met behulp van suiging of ‘n tang


'n Keisersnit kan ook veroorsaak dat 'n baba uitmis wanneer hierdie primitiewe reflekse geaktiveer word, aangesien die baba nie deur die geboortekanaal beweeg nie.


'n Baie belangrike nota: As jy enige van die genoemde geboortes gehad het of weet van 'n kind wat nie deur die vaginale geboortekanaal gebore is nie, moenie moedeloos wees nie. Daar is verskeie oefeninge wat jy kan doen om eers die nodige reflekse te help aktiveer en later weer tot rus te bring.  Dit is goeie nuus!


Onthou, reflekse help aanvanklik 'n baba of kind om te ontwikkel sonder dat hy daaraan hoef te dink. Later moet 'n kind egter aanbeweeg en gebruik maak van die "CEO" wat in die stoel van sy denkende brein sit.  As reflekse nie gaan rus of integreer nie, kan 'n kind nie behoorlik dink wanneer 'n onvoorspelbare situasie ontstaan ​​nie.


Dit kan ook inmeng met die vrywillige bewegings van 'n kind, aangesien reflekse 'n mens se spiertonus voortdurend kan verskuif en verander wanneer dit deur die refleks geaktiveer word. Onthou verder dat belangrike posturale reflekse eers ‘’opgewek’’ kan word en wakker kan bly sodra al die primitiewe reflekse gaan slaap het.


Sommige professionele mense glo dat vertragings in die aankoms van posturale reflekse meer nadelig is vir motoriese sukses as primitiewe refleksafwykings. Die slotsom is dit: aktiewe primitiewe reflekse beteken dat die brein se bedrading nog nie voltooi is nie. 


Volgens Dr. Melodie de Jager kan dit veroorsaak dat kinders onvolwasse is vir hulle ouderdom.  "Hulle sal stadig wees om hul mylpale te bereik of lomp wees. Hierdie kinders kan ook baie afhanklik, oor-emosioneel of selfs bang wees."  Soos jy deur die verskillende fases beweeg, sal jy sien dat dit kinders op elke enkele vlak van hul ontwikkeling kan beïnvloed: 


  • Fisies

  • Emosioneel

  • Sosiaal EN

  • Indirek, akademies


Om Dr. de Jager aan te haal: "Leer sal byna onmoontlik wees vir kinders met aktiewe reflekse en hulle kan as probleem-kinders bestempel word".  Uit persoonlike ondervinding sowel as gevallestudies in ons praktyk, stem ek nie heeltemal saam nie. Ek het al gesien dat kinders met aktiewe reflekse in staat is om te leer.  Hulle neem egter langer en werk harder as wat hulle veronderstel is om te doen.


Nou is dit belangrik om kennis te neem dat refleksintegrasie nooit heeltemal voltooi is nie.  Dus, primitiewe reflekse verdwyn nie volkome nie.  Volgens Professor Kokot sowel as Cheatum & Hammond kan siekte, moegheid, kroniese stres of selfs 'n ongeluk veroorsaak dat primitiewe reflekse van tyd tot tyd opduik en weer aktief word. Dit is heeltemal normaal!


Ook, wanneer breintrauma of 'n kopbesering plaasgevind het, sal hierdie reflekse wakker word om die bedrading in die brein weer te help herstel. In ernstige gevalle van beserings sal hulle inskop om die liggaam fisies te help laat oorleef.  Hierdie reflekse sal eers weer aan die slaap raak sodra hulle al die nodige paaie in die brein weer gebou en her-bedraad het.


Post-natale faktore wat refleksintegrasie beïnvloed



Kom ons kyk nou na post-natale faktore wat 'n invloed kan hê op refleksontwikkeling en integrasie nadat 'n baba gebore is. Dit sluit 'n baba in wat moontlik die volgende ondervind het:


  • Langdurige geelsug

  • Siektes wat verband hou met 'n hoë koors 

  • Konvulsies in die eerste 18 maande van die lewe   

  • Skadelike reaksies op gifstowwe    

  • Ernstige allergiese reaksies 

  • 'n Geskiedenis van herhalende oor-, neus- en keelinfeksies


’n Gebrek aan geleenthede om te beweeg gedurende die eerste lewensjaar is ook iets wat nie misgekyk moet word nie. Dit kan wees as gevolg van 'n mediese rede waar die baba dalk 'n been gebreek het of hy het oormatige refluks gehad wat hom verhoed het om baie magie-tyd te doen.  Dit strek egter ook tot die beperking van beweging a.g.v die oormatige gebruik van loopringe, babastoeltjies, ‘playpens’ of ‘jolly jumpers’ is.  Selfs ‘swaddling’ na 8 weke of slaap in 'n motorstoeltjie kan dieselfde effek hê.


Laastens is die klere van die baba en die fisiese omgewing soos die vloer, alles dinge wat 'n invloed op die baba se beweging het. Moet ook nie die effek van skermtyd in ons hedendaagse samelewing vergeet nie.


Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) beveel aan dat babas onder die ouderdom van 1 jaar glad nie enige skermtyd toegelaat word nie. Hulle beveel ook nie onaktiewe (passiewe) skermtyd aan vir babas tussen 1 en 2 jaar oud nie.  Vir diegene van 2 jaar en ouer, moet onaktiewe (passiewe) skermtyd nie meer as 1 uur per dag wees nie; minder is beter.


Reflekse en premature babas



Dit word in die algemeen in die mediese gemeenskap erken dat die sterk bestaan of herverskyning van primitiewe reflekse na die ouderdom van 12 maande, abnormaal is.  Maar voordat jy onnodig bekommerd is oor 'n kind se ontwikkeling, neem asseblief kennis van die volgende belangrike uitsondering – vroeggebore babas!  As 'n baba te vroeg gebore was, moet jy dit in gedagte hou wanneer jy na die tydlyn kyk met betrekking tot die integrasie van sy reflekse. 


Onthou, vroeggebore babas het wel ekstra tyd nodig om hul maats in te haal. Hulle is te vroeg gebore en het nie genoeg tyd in die baarmoeder deurgebring nie.  Hulle is dus 'n bietjie agter en benodig nog 'n paar weke in hul algehele ontwikkeling, in vergelyking met 'n voltermyn baba.   


Om te bepaal hoeveel weke van grasie hulle nodig het met hulle ontwikkeling, kan jy hul gekorrigeerde ouderdom bereken.  Dit is die aangepaste chronologiese ouderdom waar jy die tyd aftrek wat 'n baba vroeg gebore is. 


Kom ons neem Petrus as voorbeeld.  Hy word op 28 weke gebore.  Dit beteken dat hy 12 weke te vroeg is.  Alhoewel hy tans 4 maande oud is (chronologies), is hy in werklikheid net 1 maand oud in 'gekorrigeerde ouderdom'. Dit beteken dat hy 'n bykomende 3 maande of 12 weke se grasie nodig het met die integrasie van sy reflekse. 


Hierdie aanpassing word slegs gebruik totdat 'n vroeggebore baba 1-jaar gekorrigeerde ouderdom bereik. Teen hierdie tyd moes hy die meeste van sy ontwikkelingsmylpale ingehaal het. Onthou ook dat kinders teen hul eie, unieke pas ontwikkel.  Dus, as 'n kind op ‘n gelyke vlak is met die res van sy algehele ontwikkeling, moenie te veel bekommerd wees oor 1 of 2 primitiewe reflekse wat nog aktief kan wees naby sy eerste verjaardag nie.


Finale gedagtes en aanbeveling


Die sterk bestaan ​​of herverskyning van primitiewe reflekse na die ouderdom van 1 jaar moet deur die kind se Pediater nagegaan word.  Afhangende van die tipe reflekse wat nog teenwoordig is, kan hierdie reflekse 'n kind se motoriese ontwikkeling baie nadelig beinvloed.


Aktiewe primitiewe reflekse en die vertraging van posturale reflekse word dikwels ook geassosieer met ontwikkelingsuitdagings soos disleksie, dispraksia, hiperaktiwiteit of outisme. Verder het navorsing getoon dat sommige ontwikkelende kinders aktiewe primitiewe reflekse soos die ATNR kan hê. 


Die integrasie van reflekse vereis die professionele ingryping van 'n opgeleide Fisioterapeut, Arbeidsterapeut of enige ander Pediatriese professionele persoon wat in refleksintegrasie spesialiseer.  Hulle het almal 'n graad sowel as bykomende gevorderde opleiding en is meer as bevoeg om 'n kind te help met refleksintegrasie of ernstige neuro-motoriese agterstande.


Indien jy bekommerd is oor jou kind se ontwikkeling, is jy welkom om ons praktyk te kontak vir meer inligting oor reflekse en hoe ons jou kind moontlik kan help via 'n reeks oefeninge wag gedoen kan word.  Alternatiewelik sal ons jou kan bystaan om die mees geskikte professionele persoon  te kontak, wat jou kind sal kan help om sy of haar volle potensiaal te bereik.


Tot volgende keer,

Gelukkige geseende bewegingsoomblikke saam met jou kind!

 
 
bottom of page